გილოცავთ წოვათობას

ყველა თუშს გილოცავთ დღევანდელ დადალობას, კიდევ მრავალს დაესწარით და სულ უფრო ხალხმრავალი და აყვავებული ყოფილიყოს მთელი თუშეთი.
შულტებს და მლოცველებს შეგეწიოთ სამების მადლი, დარწმუნებული ვარ, რომ ღირსეულად დაუხვდებით სტუმრებს.
სამწუხაროდ მე ვერ მოვახერხე საქართველოში ჩამოსვლა, თუ ვინმე მომაწოდებს დღეობის სურათებს, მადლობელი ვიქნები.

Posted in ინფორმაცია, თუშები | Leave a comment

გარდაიცვალა ილო ქავთარიშვილი

ამაწლის 3 მარტს გარდაიცვალა ილო ქავთარიშვილი, თუშეთის სკოლის უცვლელი მასწავლებელი და დირექტორი, რომელიც 53 წლის განმავლობაში, უკანასკნელ 1 მოწაფემდე დარჩენილ სკოლას უანგაროდ ემსახურა.
მე მინდა ყველას დიდი მადლობა გადავუხადო ვინც გამოხატა მწუხარება მის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით.

ჯუმბერ ქავთარიშვილი

თუშეთი.ნეტ-ის მინაწერი:
ძალიან ვწუხვარ, რომ დროზე ვერ შევიტყე პატივცემულ ილოს გარდაცვალების შესახებ. დიდი დაგვიანებით, ჩემს თანაგრძნობას ვუცხადებ მის ოჯახს და ნათესავებს.

ზურა არინდაული

Posted in თუშები | Leave a comment

თუშეთის 2011 წლის ტური

დიდი დაგვიანებით გთავაზობთ წლევანდელი წოვათობის მოკლე მიმოხილვას. როგორც ადრევე ავღნიშნე, წლევანდელი მასპინძლები იყვნენ ირაკლი ვეშაგურიძე, ვალერი აკოფაშვილი და მე – ზურა არინდაული. წესისამებრ, წოვათაში დღეობამდე რამდენიმე დღით ადრე ავედით. წელს საავტომობილო გზა წოვათამდე იქნა მიყვანილი, რაც დიდი შეღავათი იყო ჩვენთვისაც და ჩვენი სტუმრებისთვისაც. შარშანდელი გამოცდილებიდან გამომდინარე, წელს გვინდოდა, რომ სუფრაზე საჩრდილობელი გაგვეკეტებინა, რათა ხალხი მზეს (ან წვიმას) არ შეეწუხებინა. სამწუხაროდ ჩვენს მიერ გაკეთებულ საჩრდილობლებს დიდი დღე არ ეწერა: ზუსტად სუფრაზე დაჯდომის წინ ამოვარდნილმა ქარმა სულ ნაფლეთებად აქცია ჩვენი “ცელოფანი”, ასე, რომ წელსაც მზეზე მოუწიათ სტუმრებს დაჯდომა. დღეობამ თითქოს კარგად ჩაიარა, ვნახოთ როგორ შეაფასებს ხალხი. მაინცდამაინც დიდი “ექსცესები” წელს არ ყოფილა, ყოველ შემთხვევაში სხვა წლებთან შედარებით. მეორე დღეს გაკეთდა ხინკალი, მწვადი და ის დღე ისევ ქეიფით დასრულდა. დღეობის მესამე დღეს ეკვე დაცარიელდა წოვათა. ამ ადგილზე, მინდა დიდი მადლობა მოვუხადო ყველას, ვინც ჩვენ ამ დღეებში დაგვეხმარა.
ალავერდის ეკლესიიდან დღესასწაულზე ამოსულნი იყვნენ სასულიერო პირები, რომლებმაც ამოიტანეს სპეციალურად წოვათისათვის დამზადებული ხის დიდი ჯვარი, რომელიც შემდეგ წინასწარ მომზადებულ ქვის ბაქანზე იქნა დამაგრებული. ეს ქვის ბაქანი ხატის კარიდან ათიოდე მეტრის ქვემოთ გაკეთდა (სადაც ცხვარი იკვლება იმ კედლის გარედან).

Posted in თუშები | Leave a comment

თუშეთი.ნეტ გერმანულად და ინგლისურად

თუშეთი.ნეტ-ს დაემატა გერმანული და ინგლისური ენების ვერსიები.
სტატიები შეძლებისდაგვარად მალე გადაითარგმნება.

Posted in თუშეთი.ნეტ-ის სიახლეები | Tagged , | Leave a comment

მრგვალი თარიღი :)

დღეს საკმაოდ იშვიათი თარიღია: 11.02.2011, წერტილების გარეშე 11022011. საინტერესოა, ამ დღეს თუშეთში თუ დაიბადა ვინმე. ვინც იცნობთ ვინმეს – შეგვეხმიანეთ.
სხვათა შორის, თუშეთი.ნეტ-ს დღეს ერთი წელი გაუხდა. სამწუხაროდ ჯერჯერობით გვერდის შევსება სასურველი ტემპით ვერ მიდის, იმედია 2011 წელი უკეთესი იქნება, რა თქმა უნდა ჩვენი მკითხველის დახმარებით.

Posted in თუშები, თუშეთი.ნეტ-ის სიახლეები | Tagged , | Leave a comment

ახალი ფოტოსურათები

გალერეას დაემატა წლევანდელი(2010 წ.) თუშეთის ტურის სურათები.

Posted in ინფორმაცია, თუშეთი.ნეტ-ის სიახლეები | Tagged , , | Leave a comment

2010 წლის თუშეთის ტური

2005 წლის შემდეგ, წელს კიდევ მომეცა თუშეთში ასვლის საშუალება. 31 ივლისს, ილია უჯირაულთან ერთად თუშეთობის დღესასწაულზე ომალოში ავედი. ამდენი ხალხი ერთად თავმოყრილი მე თუშეთში აქამდე არ მენახა. თუშების გარდა, ძალიან ბევრი იყო ამოსული საქართველოს სხვა რეგიონებიდან, იყვნენ ასევე უცხოელი ტურისტებიც. როგორც სჩანს, თუშეთისადმი ინტერესი წლიდან წლამდე იზრდება როგორც ქართველებში, ასევე უცხოელებშიც, რაც ჩემი აზრით ფრიად მისასლმებელი და სასიხარულო ტენდენციაა. ომალოში აშენებულია რამოდენიმე საკმაოდ კომფორტული სასტუმრო, ასევე დისლოცირებულია ბუნების დაცვის სამსახური(ე.წ. “რეინჯერები”), რომელთა წარმომადგენლებიც მგზავრისადმი ყოველნაირი დახმარებისათვის მზად არიან. მოკლედ, თუშეთში დიდი სასიკეთო ძვრები შევამჩნიე, უპირველეს ყოვლისა ის, რომ როგორც სჩანს, თუშეთის ბუნების დაცვას სერიოზული პატრონი გამოუჩნდა და პასუხისმგებლობითაც ეკიდება ამ მისიას.
   იმავე დღეს დავადექით წოვათისკენ მიმავალ გზას, მეორე დღეს წოვათობა(დადალობა) უნდა ყოფილიყო. ჯვარბოსლიდან წოვათამდე სამანქანო გზა თავისუფალი არ იყო, ამიტომ დარჩენილი რამოდენიმე კილომეტრი ფეხით მოგვიხდა წასვლა. დამამახსოვრდა ერთი ახალგაზრდა თუში, რომელსაც ორი მცირეწლოვანი ვაჟი მოჰყავდა წოვათაში, მათგან უმცროსი ალბათ 6-7 წლის თუ იქნებოდა, რთული გზისა და დაღლილობის მიუხედავად ყოჩაღად იარა უფროსების მხარდამხარ. სოფელ წაროში თვალში მომხვდა გზის ზემოთ მდგარი ციხე, რომელსაც ერთი კიდე ქვემოდან ჰქონდა ჩამოშლილი, ასევე ვნახე კიდემონგრეული სათავსო. აშკარაა, რომ გზის გაყვანისას საჭირო სიფრთხილე ვერ დაიცვეს აქ. საუკუნოვანი ციხეების ამგვარად დაზიანება ფრიად სამწუხარო და უპასუხისმგებლო ამბავი მგონია. ამ ციხის გადარჩენა ჯერ კიდევ შეიძლება, თუ არა, ალბათ ორიოდე ზამთარში ჩამოიქცევა. საავტომობილო გზის შუა სოფელზე გაყვანა, მე ვფიქრობ არ იყო კარგი იდეა, ალბათ აჯობებდა, რომ გზა მოპირდაპირე (ტყის) მხარეს გაეყვანათ, სადაც ეროზიას ასეთი დიდი მასშტაბი არ ექნებოდა.
   წოვათობა(დადალობა) კარგად ჩატარდა, მასპინძლები(შულტები) იყვნენ ბიჭო არინდაული, გია ყიზილაშვილი და გელა შორთიშვილი, რომელთაც კარგად გაართვეს თავი ყველაფერს. დღესასწაულს რამოდენიმე უცხოელიც ესწრებოდა, მათგან ზოგი პირველად არ იყო წოვათაში და ქართულადაც საკმაოდ კარგად მეტყველებდა. სუფრასთან დაჯდომამდე აირჩიეს მომავალი სამი წლის შულტები. 2011 წლის მასპინძლები არიან აბო აკოფაშვილი, ირაკლი ვეშაგურიძე და ზურა არინდაული(ანუ მე). დარწმუნებული ვარ, რომ მომავალ წელს თავს არ შევირცხვენთ და სხვაზე ნაკლებად არ ვუმასპინძლებთ ჩვენს ხალხს.
   ბოლო წლებში წოვათაში ცხვარი ნაკლებად იდგა, რასაც ერთი დადებითი შედეგი მოჰყვა: გარშემო ფერდობებზე ახალგაზრდა არყის ხეები იზრდება ნელა და თუ ასე გაგრძელდება, მოკლე ხანში ალბათ ტყე მოიკიდებს ფეხს. სხვათაშორის წოვათაში ტყე ადრეც ყოფილა, ამაზე მიუთითებენ იქ ნაპოვნი ხეების ნაშთები. როგორც ამბობენ, თუშებმა ტყე თავადვე გაკაფეს, რათა შემოსული მტერი ადვილად შეემჩნიათ. ამჯერად რამოდენიმე ცხვრისა და ძროხის მეპატრონე დადის ზაფხულობით წოვათაში. სამწუხაროდ ყოველთვის ვერ ხერხდება ციხეების საქონლისაგან იზოლირება, შედეგად მრავალსაუკუნოვანი ციხე დროდადრო ბოსლის ფუნქციას ასრულებს ხოლმე.

ამ ტურის ამსახველი ფოტოები სურათების გალერეაში მოკლე ხანში განთავსდება.

Posted in ძირითადი, თუშები | Tagged , , , | Leave a comment

ი. ქავთარიშვილი – ჩემი ცხოვრებიდან

ჩემი ცხოვრებიდან

დავბადებულვარ 1927 წლის 17 სექტემბერს სოფ. ზემო ალვანში, მეცხვარის ოჯახში. 1935 წელს შევედი ამავე სოფლის პირველ კლასში და 1948 წელს დავამთავრე საშუალო სკოლა. ერთი წელი გავატარე მეცხვარეობაში. 1949 წელს ჩავირიცხე თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე. 1954 წელს წარჩინების დიპლომით დავამთავრე უმაღლესი სასწავლებელი და განაწილებით მოვხვდი სამუშაოდ (მასწავლებლად) თუშეთის ომალოს 8-წლიან სკოლა-ინტერნატში. 1954 წლიდან დღემდე ვმუშაობ ამ სკოლაში უცვლელად. განვლილი 51 წლის მანძილზე, ბევრი ცვლილება მოხდა თუშეთის ცხოვრების სარბიელზე. თუშეთი, რომელსაც თავისი არსებობის სამი ათასი წლის მანძილზე ფრიად დიდი და საინტერესო ისტორია გააჩნია, დღეს მოსპობის გზაზე დგას. აქ პირველი დაწყებითი სკოლები 1927-29 წლებში გაიხსნა. 1936 წელს 8-წლიანი სკოლა და სასკოლო ინტერნატი, სადაც 160 მოსწავლე ირიცხებოდა, 1954 წლის სკოლა-ინტერნატში 124 მოსწავლე ითვლებოდა. 1957 წლიდან ვმუშაობდი სასკოლო ინტერნატის გამგედ, ხოლო 1974 წლიდან გაერთიანებული სკოლა-ინტერნატის დირექტორად. სადღეისოდ, თუშეთში მოსახლეობის შემცირების გამო, სკოლაში დარჩა ერთი კლასი 3 მოსწავლით. განვლილი 51 წლის მანძილზე, ომალოს 8-წლიანი სკოლა დაამთავრა ასეულობით ახალგაზრდამ და წარმატებით შრომობენ ქვეყნის ცხოვრების ფრონტზე. მათგან ბევრი ცნობილი მოღვაწე გახდა. თუში ბავშვებისათვის თავიდანვე დამახასიათებელია ცოდნის წყურვილი, შრომისმოყვარეობა და ახლის ძიებისაკენ სწრაფვა. ჩემი ცხოვრება კაცისა, რომელსაც წიგნი მეჭირა ამ ქვეყნად და სხვა არაფერი ჰქონია სანუკვარი, ბედმა ინება აქ დავასრულო. ბევრი სასიკეთოც ვიხილე, ბევრიც არასასურველი, მაგრამ მიზანი მუდამ უცვლელი იყო – მომავალი თაობის აღზრდა და სწავლება, ცხოვრების გზის ჩვენება:

ყოველ წლის ბოლოს აფრინდებიან
სკოლის მერხიდან მკვირცხლი მართვები.
ლოცვად გავატან სამშობლოს ტრფიალს,
თავად იმავე გზაზე დავრჩები.”

აწ აღარაფერი დამრჩენია ცხოვრებაში. დღევანდელი თუშეთი მყუდროებას მოუცვია, “არსაიდან ხმა, არსით ძახილი”, მარტოობა დღისით და ღამით, ზამთარსა და ზაფხულში, მოდუნებულია ცხოვრების მაჯისცემა, აღარავის აინტერესებს რა გზით მიდის ცხოვრება თუშეთში, რა უჭირს და რა ულხინს მიტოვებულ მხარეს. ასე მგონია, 51 წელმა ჩემი ცხოვრებისამ მარტოობაში განვლო. მხოლოდ განვლილი გზის აჩრდილები თუღა გაიელვებენ. ამიტომ ვამბობ:

“უშინაარსოდ განვლილ ცხოვრებას
გავყურებ ახლა და მენანება.
სიცოცხლის ბოლოს ქართულ მიწაზე
მარტოდ რომ დავრჩი, დარდად ჩამყვება”

ილო ქავთარიშვილი
2005 წელი, 2 აგვისტო.

Posted in ინფორმაცია, თუშები | Tagged | Leave a comment

მასწავლებელი თუშეთში

2005 წლის ზაფხულში, წოვათიდან კახეთში ვბრუნდებოდი ცხონებული გია უჯირაულის მანქანით. დიდი ხანი იყო გასული მას შემდეგ, რაც მე ბოლოს თუშეთში ვიყავი, ამიტომ გადავწყვიტე ერთი ღამეც გამეთენებინა მთაში. ომალოში რომ მივედით, გიას დავემშვიდობე და მე იქვე ომალოს თავში მდებარე სასტუმროში გავჩერდი. საუცხოო მიღების შემდეგ, ნინომ (სასტუმროს მეპატრონემ) მოიხსენია ერთი პიროვნება, რომელიც იქვე ომალოში ცხოვრობს და ომალოს სკოლას უძღვება. ლაპარაკია ბატონ ილო ქავთარიშვილზე, რომელის თურმე უნივერსიტეტის დამთავრებისთანავე თუშეთში ამოსულა და მას შემდეგ აქ მოღვაწეობს. იმდენად შემძრა ნინოს მონაყოლმა, რომ ვთხოვე, შევეხვედრებინე ბატონ ილოს. მეორე დღეს ნინომ მართლა მიმიყვანა ამ კაცთან. ვისაუბრეთ ცოტა ხანი მე და ბატონმა ილომ, მოკლედ მომიყვა თავის ისტორია, ასევე თავისი შეხედულებები თუშეთის დღევანდელ ყოფაზე. ჯერ კიდევ მაშინ გადაწყვეტილი მქონდა თუშეთზე ვებგვერდის შექმნა, ამიტომ გამომშვიდობებისას ვთხოვე პატივცემულ ილოს, მოეცა ჩემთვის მისი მონაყოლის გამოქვეყნების ნებართვა. დამთანხმდა და შემპირდა, რომ მეორე დღისთვის პატარა წერილს გამიმზადებდა. მეორე დღეს, წამოსვლისას მართლაც გადმომცა ერთ-გვედნახევრიანი წერილი, რომელსაც აქვე გთავაზობთ ყოველგვარი შეცვლის გარეშე.
მას შემდეგ ბევჯერ მიფიქრია იმაზე, რომ ჩვენ თუშები, ხშირად წარსულში ვეძებთ საამაყო ხალხს და აქ გვერდით მყოფ ასეთ კაცს კი თითქმის ვერ ვამჩნევთ ხოლმე. თუშეთი.ნეტ-ი უდიდეს მადლობას უხდის ბატონ ილოს იმ დიდი წვლილისთვის, რომელიც მან თუშეთზე და თუშეთში მყოფ ბავშვებზე გასწია, დარწმუნებული ვართ, რომ ამით ჩვენი მკითხველის დიდი უმრავლესობის აზრს გამოვხატავთ.

ი. ქავთარიშვილი – ჩემი ცხოვრებიდან

Posted in ინფორმაცია, თუშები | Tagged , | Leave a comment

ზემო ალვანის სკოლას ახალი დირექტორი ჰყავს

2010 წლის იანვრიდან ზემო ალვანის პირველი საშუალო სკოლის დირექტორია ბაგრატ ქადაგიძე.
ბაგრატ ქადაგიძე დაიბადა 1966 წელს ზემო ალვანში და დაამთავრა იგივე სკოლა, რომლის დირექტორიც დღესაა, ამდენად ამ სკოლისა და სოფლის ავ-კარგი მისთვის კარგადაა ცნობილი. უმაღლესის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა რიგ საპასუხისმგებლო პოზიციებზე, მათ შორის რაიონის მასშტაბით.
თუშეთი.ნეტ-ის ადმინისტრაცია სკოლის ახალ ხელმძღვანელს უსურვებს წარმატებებს ამ ფრიად საპასუხისმგებლო პოსტზე.

Posted in ინფორმაცია, სიახლეები, თუშები | Tagged , , , | Leave a comment